अमेरिकी मध्यावधि चुनाव: प्रतिनिधिसभामा डेमोक्र्याटको पल्ला भारी हुने प्रक्षेपण, सिनेटमा कडा प्रतिस्पर्धा

काठमाडौं। संयुक्त राज्य अमेरिकाको मध्यावधि निर्वाचन हुन अब १०० दिन मात्र बाँकी रहँदा कंग्रेसका दुवै सदनमा नियन्त्रण कायम राख्न सत्तारूढ रिपब्लिकन पार्टीले तीव्र प्रतिस्पर्धाको सामना गरिरहेको छ। आगामी नोभेम्बर ३ मा हुने यस मतदानमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प स्वयं उम्मेदवार नभए पनि चुनावको परिणाम उनको बाँकी कार्यकालका लागि निर्णायक मानिएको छ।

अमेरिकी चुनाव विश्लेषण गर्ने चर्चित वेबसाइट डिसिजन डेस्क मुख्यालयका अनुसार डेमोक्र्याटहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गर्ने सम्भावना ५९ प्रतिशत रहेको छ। उसले २२४–२११ सिटसहित डेमोक्र्याटले प्रतिनिधिसभामा पुनरागमन गर्न सक्ने प्रक्षेपण गरेको छ। यदि डेमोक्र्याटले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गरेमा उनीहरूले कंग्रेसका शक्तिशाली समितिहरूको नेतृत्व प्राप्त गर्नेछन्। यससँगै अधिकारीहरूलाई छानबिनका लागि बोलाउने समन अधिकार पनि उनीहरूकै हातमा जानेछ, जसले ट्रम्प प्रशासनविरुद्ध व्यापक अनुसन्धान अघि बढाउने र तेस्रो पटक महाभियोगको प्रयाससमेत हुन सक्ने ढोका खोल्नेछ।

ऐतिहासिक रूपमा राष्ट्रपतिको दलले मध्यावधि चुनावमा सिट गुमाउने परिपाटी रहँदै आएको छ। यसपटक रिपब्लिकनहरू कमजोर राष्ट्रपतीय अनुमोदन दर, इन्धनको मूल्य वृद्धि, उच्च मुद्रास्फीति, बढ्दो ब्याजदर र इरानसँगको तनावका कारण अमेरिकी मतदातामा बढेको असन्तुष्टिबिच चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन्। हाउस डेमोक्र्याटिक नेता हकीम जेफ्रिजले किराना सामान, इन्धन, आवास र स्वास्थ्य सेवाको बढ्दो मूल्यलाई मुख्य एजेन्डा बनाउँदै ट्रम्प र रिपब्लिकनले आम नागरिकलाई निराश पारेको आरोप लगाएका छन्।

अर्कोतर्फ, प्रतिनिधिसभाका सभामुख माइक जोनसन र रिपब्लिकनहरूले आगामी चुनावलाई ‘सामान्य बुद्धिमत्ता’ र ‘प्रगतिशील डेमोक्र्याटिक एजेन्डा’बिचको छनोटका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्। उनीहरूले सीमा सुरक्षा, कर कटौती र ‘सेभ अमेरिका ऐन’लाई प्रमुख मुद्दा बनाएका छन्। यद्यपि, निर्वाचन क्षेत्रको नक्सा पुनःनिर्धारणबाट रिपब्लिकनले केही सिटमा लाभ लिन सक्ने अनुमान छ। जर्ज वासिङ्टन विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक सारा बाइन्डरका अनुसार प्रतिनिधिसभाका करिब २० वटा निर्वाचन क्षेत्रमा मात्र वास्तविक र कडा प्रतिस्पर्धा हुनेछ।

सिनेटतर्फ हाल रिपब्लिकनहरूसँग ५३–४७ को बहुमत छ। ५०–५० को बराबरी अवस्था आए पनि उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको निर्णायक मतका कारण सिनेटमा रिपब्लिकनले नै नियन्त्रण कायम राख्ने सम्भावना उच्च छ। राजनीतिक विश्लेषक चक टोडका अनुसार रिपब्लिकनहरू सिनेटमा मजबुत स्थितिबाट अहिले झिनो अग्रतातर्फ झरेका छन् भने प्रतिनिधिसभामा डेमोक्र्याटले सिट थप्न सक्ने बलियो सम्भावना छ। कंग्रेसका दुवै सदनमा फरक–फरक दलको नियन्त्रण कायम भएमा ट्रम्पका विधायकी एजेन्डाहरू ठप्प हुने र उनको बाँकी कार्यकाल नीतिगत रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण बन्ने देखिन्छ।