७ महिनामा ७८ करोडको अदुवा निर्यात : नेपालको कृषि निर्यातमा ऐतिहासिक उछाल

चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो सात महिनामै ७ महिनामा ७८ करोडको अदुवा निर्यात नु नेपालका लागि उत्साहजनक उपलब्धि बनेको छ। १० फागुनसम्मको तथ्यांकअनुसार नेपालले साउनदेखि माघसम्म ९ हजार ६ सय ५६ टन (९६ लाख ५६ हजार ५ सय ६० किलो) अदुवा विश्व बजारमा निर्यात गर्दै ७७ करोड ७९ लाख १९ हजार रुपैयाँ बराबरको विदेशी मुद्रा भित्र्याएको छ।

यो तथ्यांक सार्वजनिक गरेको हो भन्सार विभाग ले, जसअनुसार गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को सोही अवधिको तुलनामा अदुवा निर्यात परिमाण झन्डै साढे तीन गुणा र आम्दानी करिब दोब्बरले बढेको छ।

गत वर्षको तुलनामा उल्लेख्य सुधार

गत आवको सात महिनामा नेपालबाट जम्मा २ हजार ७ सय १७ टन अदुवा मात्रै निर्यात भएको थियो, जसबाट ३९ करोड ८४ लाख १९ हजार रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो। तर यस वर्ष ७ महिनामा ७८ करोडको अदुवा निर्यात हुनु भनेको परिमाणमा करिब ६ हजार ९ सय ३९ टन वृद्धि र आम्दानीमा करिब ३८ करोड रुपैयाँको थप उछाल हो।

यसले नेपाली अदुवाको अन्तर्राष्ट्रिय माग बढिरहेको स्पष्ट संकेत गर्छ।
ताजा अदुवाको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा

चालु आवमा निर्यात भएको कुल अदुवामध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ‘ताजा अदुवा’ को रहेको छ। सात महिनामा ९ हजार १ सय ६१ टन ताजा अदुवा निर्यात भई ५६ करोड ६५ लाख ४५ हजार रुपैयाँ आम्दानी भएको छ।

गत वर्ष सोही अवधिमा २ हजार ४ सय ५३ टन ताजा अदुवा निर्यात हुँदा २८ करोड ४२ लाख रुपैयाँ मात्रै आम्दानी भएको थियो। यसले देखाउँछ कि ७ महिनामा ७८ करोडको अदुवा निर्यात फल हुनुमा ताजा अदुवाको मुख्य योगदान रहेको छ।

सुठो र प्रशोधित अदुवामा पनि सुधार

ताजा अदुवासँगै सुठो (सुकाएको अदुवा) र पिँधेको/प्रशोधित अदुवाको निर्यातमा पनि सुधार देखिएको छ। यस वर्ष सात महिनामा ३ सय २९ टन सुठो निर्यात हुँदा १७ करोड ८४ लाख ८७ हजार रुपैयाँ आम्दानी भएको छ।

त्यस्तै १ सय ६६ टन पिँधेको वा प्रशोधित अदुवा निर्यातबाट ३ करोड २८ लाख ८७ हजार रुपैयाँ भित्रिएको छ। गत वर्ष भने २ सय ६३ टन सुठो मात्रै निर्यात भई ११ करोड ४१ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो।

विशेष गरी प्रशोधित अदुवाले उच्च मूल्य प्राप्त गर्ने भएकाले आगामी दिनमा यस क्षेत्रको सम्भावना अझ बलियो देखिन्छ।

भारत मुख्य बजार, बंगलादेश र जर्मनीमा विस्तार

नेपाली अदुवाको परम्परागत र सबैभन्दा ठूलो बजार छिमेकी भारत नै रहेको छ। सात महिनामा भारतमा मात्रै ८ हजार ९ सय ३७ टन ताजा अदुवा (५४ करोड ७१ लाख रुपैयाँ), १ सय ४४ टन सुठो (२ करोड ७५ लाख रुपैयाँ) र १ सय ६६ टन पिँधेको अदुवा (३ करोड २८ लाख रुपैयाँ) निर्यात भएको छ।

भारतपछि दोस्रो ठूलो गन्तव्य बंगलादेश बनेको छ, जहाँ २ सय २४ टन ताजा अदुवा (१ करोड ९४ लाख रुपैयाँ) र १५ टन सुठो (१० लाख रुपैयाँ) निर्यात भएको छ।

रोचक कुरा के भने, परिमाणका हिसाबले कम भए पनि मूल्यका हिसाबले जर्मनी मा सुठो निर्यात निकै फाइदाजनक देखिएको छ। जर्मनीमा १ सय ६४ टन सुठो निर्यात हुँदा १४ करोड ७४ लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी भएको छ।

त्यस्तै संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा ५ टन सुठो निर्यात गरी २४ लाख ७ हजार रुपैयाँ भित्र्याइएको छ भने अस्ट्रेलिया मा करिब १ सय १२ किलो पिँधेको अदुवा निर्यात भएको छ।

निष्कर्ष

समग्रमा, ७ महिनामा ७८ करोडको अदुवा निर्यात हुनु नेपालको कृषि क्षेत्रका लागि सकारात्मक संकेत हो। परिमाण र आम्दानी दुवैमा उल्लेख्य वृद्धि हुनु, बजार विविधीकरण हुनु र प्रशोधित अदुवाको माग बढ्नुले आगामी दिनमा अदुवा नेपालको प्रमुख निर्यातयोग्य कृषि उपज बन्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ।

यदि उत्पादन गुणस्तर, प्रशोधन क्षमता र बजार विस्तारमा थप ध्यान दिइयो भने अदुवाले नेपालको विदेशी मुद्रा आम्दानीमा अझ महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने निश्चित छ।